Klimaatimpact luchtvaart brengt klimaatdoelstellingen in gevaar

De klimaatimpact van luchtvaart groeit snel. Het vliegtuig is het vervoersmiddel met de grootste klimaatimpact per km/per persoon. En er wordt steeds meer gevlogen: zeker ook de komende jaren. De luchtvaart valt niet onder de bindende klimaatdoelen van het verdrag van Parijs. In Parijs hebben 171 landen afgesproken om de temperatuurstijging van de wereld te beperken tot 2 graden van de temperatuur voor de moderne industriële samenleving. En het liefst 1.5 graad. Via de VN-organisatie ICAO zijn er sinds kort wel afspraken voor het beperken van de klimaatimpact van luchtvaart. Deze zijn alleen tot 2020 vrijblijvend. En niet effectief genoeg. In 2050 mogen veel (rijkere, industriële) landen nog maar 10% van de CO2 van de uitstoot in 1990. De luchtvaart kan tegen die tijd bijna het hele CO2 budget van de wereld opsnoepen.

Luchtvaart groeit, klimaatimpact ook

De uitstoot van broeikasgassen door vliegen gaat de komende jaren toenemen. Naar verwachting met meer dan 40% tussen 2014 en 2035. Of met meer (zie afbeelding hieronder).

Verwachte groei in CO2 emissies van de luchtvaart (T&E o.b.v. ICAO)

Dit omdat er in 2035 twee keer zoveel passagiers vliegen dan in 2016. En omdat de wereldbevolking in 2100 ongeveer negen eker zo veel kilometers vliegt. De groei van Schiphol is hier een goed voorbeeld van (zie afbeelding hieronder). En de verwachting is dat in De groeiende luchtvaart doet dan ook het grootste deel van de milieuwinst van groener landtransport teniet.

Aantal (miljoenen) passagiers via Schiphol, 1992-2017 (Bron NRC o.b.v. gegevens Schiphol)

Klimaatimpact luchtvaart is meer dan CO2

CO2 uitstoot van vliegen zorgt voor ongeveer 2,5% van wereldwijde klimaatverandering door mensen. Maar luchtvaart heeft meer invloed op het klimaat. Naast CO2 zorgt luchtvaart voor klimaatverandering door:

  • Stikstofoxide uit vliegtuigmotoren (NOx)
  • Uitstoot van roet
  • De vorming van condensatiestrepen en wolken

De menselijke bijdrage aan klimaatverandering is daarom ongeveer 5% in plaats van 2.5%. Dus het dubbele van de CO2 uitstoot alleen. Het plan van ICAO houdt geen rekening met de niet CO2 emissies van luchtvaart.

Technologische innovatie gaat het klimaat niet redden

Vaak wordt gezegd dat technologische innovatie de klimaatimpact van luchtvaart voldoende vermindert. Denk dan aan:

  • Biobrandstoffen
  • Electrische vliegen
  • Vliegen op waterstof
  • Efficiëntere vliegtuigen
  • Efficiëntere landing en start/logistiek

Deze innovaties zijn onvoldoende! Technologische ontwikkelingen zijn te langzaam en worden te langzaam toegepast.

Stop groei luchtvaart, maak alternatieven aantrekkelijker

Luchtvaart kan niet blijven groeien. En luchtvaart moet voor het milieu zelfs krimpen. En als wij de luchtvaart binnen de gezondheids- en leefbaarheidsgrenzen willen houden. Om dit te bereiken moeten wij verder kijken dan technologische innovatie. Kijken naar hoe alternatieven (voor de korte afstand) aantrekkelijker te maken. Dus voor veel bestemmingen op de korte afstand kijken naar bijvoorbeeld trein en elektrische bus. Denk hierbij aan:

  • Het verbeteren van relatieve en absolute prijs van alternatieven
  • Verbeteren van gemak van alternatieven (bijvoorbeeld: reserveren, reistijden, meer en betere verbindingen)

Zelf in actie komen?

Heeft u aanvullingen, opmerkingen of nieuwe feiten? Laat het ons weten!

Help ons nieuwe onderzoeken uit te zetten.

Lees meer

Klimaat algemeen

Luchtvaart & klimaatbeleid

 Heeft u meer goede bronnen? Laat het ons weten!